جمال رضايى
440
بيرجندنامه ( فارسى )
فصل پنج كفشهاى زنانه و دخترانه كفشهاى زنانه و دخترانه آن زمان با تلفظ گويشى و به ترتيب نويسههاى الفباى خط فارسى عبارتند از : 1 - ارسى orsi ( ارسى ) : اين نوع كفش كه مردانهء آن نيز به همين نام خوانده مىشد پاشنهدار بود و از چرم دوخته مىشد . 2 - پاچوك pacok ( پاچوك ) : نوعى چارق تخت چوبى بود كه با دو بند « ضربدرى » براى استفاده در حمّام تهيه مىشد . اين نوع مردانه هم داشت . 3 - پاشنهباريك pasne barik ( پاشنهباريك ) : اين نوع كفش كه جديد بود در خود بيرجند دوخته نمىشد و آن را از مشهد يا تهران وارد مىكردند . اين كفش چرمى بود و چنان كه از نامش پيداست پاشنهاى بلند و چرمى داشت . در آن هنگام استفاده از « كفش پاشنهباريك » عموميّت نداشت و تنها زنان و دختران طبقات بالا - آن هم در مواقع خاصّ - از آن استفاده مىكردند ، در دهههاى بعد استفاده از اين كفش زياد معمول شد . چون پاشنهء اين كفش برجسته از سطح زمين بود و به آن « كفش جسته » ( كوّش جسته kowse jaste ) هم مىگفتند .